CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO CHẤT LƯỢNG KHÔNG KHÍ NHANH CHÓNG

Ô nhiễm không khí đang trở thành vấn đề nghiêm trọng ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Việc kiểm soát chất lượng không khí không chỉ là trách nhiệm của chính phủ, mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân chủ động đo lường và kiểm soát nó.

Trong bài viết này, Indobio sẽ giải thích tầm quan trọng của việc đo lường chất lượng không khí, các phương pháp đo lường nhanh hiện có và những lợi ích thiết thực mà nó mang lại cho xã hội.

Đo chất lượng không khí là gì ?

Chất lượng không khí có thể được gọi tắt là AQI, “chỉ số chất lượng không khí”. AQI hoạt động giống như một nhiệt kế chạy từ 0 đến 500 độ. Tuy nhiên, thay vì hiển thị những thay đổi về nhiệt độ, AQI là một cách hiển thị những thay đổi về lượng ô nhiễm trong không khí.

Đo chất lượng không khí là tính toán mức độ sạch hay ô nhiễm của không khí trong môi trường. Việc theo dõi chất lượng không khí rất quan trọng vì không khí ô nhiễm có thể gây hại cho sức khỏe và hệ sinh thái.

Lợi ích khi đo chất lượng không khí

• Bảo vệ sức khỏe cộng đồng: Giúp giảm thiểu nguy cơ các bệnh về hô hấp và tim mạch.
• Đưa ra cảnh báo sớm: Hỗ trợ công tác cảnh báo và phòng tránh các đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng.
• Hỗ trợ lập kế hoạch và chính sách: Cơ sở dữ liệu về chất lượng không khí giúp hoạch định chính sách bảo vệ môi trường.

Ai cần đo chất lượng không khí ?

• Cục quản lý môi trường: Cục môi trường cần giám sát chất lượng không khí để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đưa ra cảnh báo và xây dựng chính sách giảm thiểu ô nhiễm.
• Doanh nghiệp công nghiệp và sản xuất: Các doanh nghiệp trong ngành sản xuất, khai thác, năng lượng cần kiểm soát khí thải và tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường, từ đó giảm thiểu tác động của ô nhiễm không khí.
• Ngành xây dựng và giao thông: Đơn vị xây dựng và các công ty giao thông cần đo chất lượng không khí để đánh giá và kiểm soát bụi và khí thải trong khu vực hoạt động.
• Trung tâm nghiên cứu khí tượng: Các tổ chức nghiên cứu khí tượng và quản lý môi trường cần đo chất lượng không khí thường xuyên để đảm bảo chất chúng luôn được kiểm soát trong ngưỡng cho phép và bảo vệ an toàn cho cộng đồng

Các chỉ số dùng để đo chất lượng không khí    

Tại Việt Nam, AQI được tính toán dựa 6 nhóm thông số sau:

• SO₂ : Khí không màu, có mùi hắc, thường phát sinh từ đốt nhiên liệu chứa lưu huỳnh.
• CO: Là chất khí không màu, không mùi, có độc tính cao được hình thành do sự cháy không hoàn toàn của carbon.
• NO₂ : Khí nâu đỏ, có mùi gắt, thường xuất hiện từ khí thải của phương tiện giao thông và công nghiệp.
• O₃ (Ozone): Là chất khí xanh nhạt, mùi hăng, tập trung chủ yếu ở tầng bình lưu do tác động của tia cực tím hoặc do phản ứng hóa học với các chất dễ bay hơi và oxit nitơ trong hoạt động của con người.
• PM10: Tổng các hạt lơ lửng có đường kính tối đa 10 micromet
• PM2.5: Hạt siêu mịn có đường kính tối đa 2.5 micromet

Trong đó, giá trị AQI càng thấp đồng nghĩa với chất lượng không khí càng sạch. AQI từ 200 trở lên được xem là đáng báo động và cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đi ra ngoài.

Dụng cụ đo chất lượng không khí tại hiện trường

Việc đo chất lượng không khí thường được thực hiện tại các trạm giám sát cố định ở những khu vực quan trọng. Đôi khi việc kiểm tra tại hiện trường cũng được thực hiện khi cần kết qua nhanh chóng bởi nhân viên kỹ thuật môi trường, giám sát viên an toàn lao động,… 

Một số bộ dụng cụ mà bạn có thể tham khảo cho ứng dụng trên:

Ống test khí Kitagawa 

Kitagawa là dòng ống đo chất lượng không khí kết hợp với ống bơm đến từ Nhật Bản. Kitagawa cung cấp nhiều dòng sản phẩm phù hợp cho nhiều đối tượng đo lường trong ngành công nghiệp và môi trường. 

Ứng dụng: Phù hợp cho các ứng dụng trong ngành công nghiệp sản xuất khí đốt, khai thác than,…

Một số ống test khí Kitagawa phổ biến:

• 103SE được thiết kế để đo nồng độ khí SO₂ với khoảng đo 0.25 – 10 ppm
• 126SF đo chất lượng không khí chứa CO2 trong phạm vi 10 – 4000 ppm
• 106SC được dùng để đo nồng độ khí CO trong không khí một cách nhanh chóng trong phạm vi 1-50 ppm.
• Ứng dụng: Phù hợp cho các ngành công nghiệp sản xuất, chế biến và các khu vực có nguy cơ ô nhiễm lưu huỳnh cao.

Ống test khí Gastec 

Tương tự như ống test khí Kitagawa, ống đo chất lượng không khí Gastec cũng cần kết hợp với ống bơm cùng loại. Gastec thường có phạm vi đo rộng hơn và giá thành rẻ hơn nên phổ biến hơn trên thị trường.

Ứng dụng: Phù hợp phát hiện nhanh trong các khu vực vệ sinh công nghiệp và các cơ sở chế biến thực phẩm, đồ uống.

Một số ống test khí Gastec nổi bậc: 

• 2LC chuyên dùng để phát hiện nhanh khí CO₂ từ 100 – 4000 ppm
• 4LL phát hiện nhanh chóng khí H2S từ 0.25 – 120 ppm
• 511 đo nhanh khí aceton từ 0.05-2% 

Chủ động đo chất lượng không khí tại những khu vực có nguy cơ ô nhiễm cao là cách tốt nhất để bảo vệ cộng đồng và hệ sinh thái xung quanh khỏi những tác động xấu tiềm ẩn mà chúng ta không thể nhìn thấy bằng mắt thường.